Zichtbare gevolgen aardbeving?

Deze week vroegen een paar personen me of ik nog iets merk van de gevolgen van de aardbeving, tsunami en kernramp.

Als je als nieuwe bezoeker in Japan rondloopt, dan merk je er denk ik weinig tot niks van. Zelf kon ik geen effecten zien toen ik net aankwam in Japan. Maar langzaamaan merk je kleine verschillen, vooral in de hoofden van de mensen.

Tokyo werd (en wordt toch nog steeds, ondanks een flinke dreun) volgens mij door de expats als een heel erg veilige plek ervaren. De criminaliteit is bijvoorbeeld heel erg laag. Veel mensen laten hun tas gewoon ergens liggen in een cafe als ze even weggaan. Het komt niet bij ze op dat iemand erop uit kan zijn om die tas te stelen, omdat dat nauwelijks voorkomt. Verder zie je door de hele stad hele kleine kinderen zelf naar school gaan (lopend, of met de metro). Die kinderen zijn denk ik minstens 6, maar ze lijken soms wel 4 of 5. Dat je dat dagelijks ziet geeft al vanzelf een gevoel van veiligheid. En iedereen die je tegenkomt is vriendelijk en behulpzaam. Ik merk dat ik Boris en Zoë eerder in Tokyo alleen op pad zou laten gaan dan in Eindhoven. De enige reden dat ik nog een beetje huiverig ben is ‘wat als er nog een aardbeving plaatsvindt’. Ik moet nog met hen afspreken wat dan ons protocol is. Ik merk dat veel moeders sinds de aardbeving minder ver van huis gaan, voor het geval ze niet meer terug kunnen reizen.

Toen we net aankwamen in Tokyo was ik vooral erg benieuwd naar en een beetje zenuwachtig voor de naschokken. Op de Japan Quake Map had ik gezien dat er elke dag zo’n 20 tot 30 naschokken waren in Japan. Klonk best heftig. Maar toen we hier waren bleken die naschokken erg mee te vallen. We voelden er een om de paar dagen, maar ze waren kort en niet echt eng ofzo. Maar wel genoeg om er erg bewust mee bezig te zijn en telkens weer aan een mogelijke nieuwe aardbeving herinnerd te worden. Op advies van andere moeders heb ik ervoor gezorgd dat we altijd een basisvoorraad eten en drinken in huis hebben. We hebben altijd een zaklamp bij het bed liggen. En ik zorg er altijd voor dat ik minstens 30.000 Yen (ongeveer 250 Euro) in m’n portemonnee heb (is uberhaupt wel handig in Tokyo, want je moet hier echt alles contant betalen). En, dat mijn telefoon altijd opgeladen is. We hebben trouwens nog veel meer tips gekregen, maar dit zijn de dingen die mij belangrijk leken. ‘s Avonds als ik naar bed ging keek ik altijd even naar de zaklamp, of ‘ie er nog lag, en of we een telefoon naast het bed hadden. Verder sliep ik prima.

In het begin was ik ook nog een beetje huiverig voor de metro. Stel dat een aardbeving plaatsvindt terwijl je onder de grond zit. Maar ik heb ondertussen zoveel gereisd met de metro, dat ik me daar helemaal niet meer druk om maak. En, er zijn de laatste weken zo weinig naschokken, dat ik nauwelijks meer in mijn hoofd heb dat er in de toekomst een nieuwe aardbeving zou kunnen zijn (eigenlijk alleen als ik Boris of Zoë even alleen thuis wil laten, wat ik dan ook nog niet gedaan heb. Waarschijnlijk is dat ook gewoon een kwestie van doen.). Ik controleer bijvoorbeeld al weken niet meer voor het slapengaan of de zaklamp op z’n plek ligt. Het ligt er wel hoor.. ;-)

Ongeveer een maand geleden was er op school een sessie voor ouders over het begeleiden van kinderen na een traumatische ervaring. Bijkomend doel van die sessie was natuurlijk ook om de ouders zelf tijdens die sessie wat te begeleiden. De dame die de sessie leidde vroeg ons wie er op het moment prima kon slapen snachts. Ik stak mijn hand op, maar zag om me heen dat ik bijna de enige was. ‘Wo, bijna alle moeders slapen slecht..?’, dat had ik niet verwacht.

De dagen na de aardbeving toen de kernramp steeds groter en onvoorspelbaarder werd is volgens mij het meest stressvolle geweest voor de mensen hier. Ze moesten beslissen of ze bleven of weggingen, en veel mensen konden toen niet meteen tickets krijgen. Dus het idee van hier vastzitten terwijl er een ramp in aantocht is heeft veel indruk gemaakt bij de meesten, en speelt in het achterhoofd nog steeds een belangrijke rol.

Verder speelt natuurlijk ook de situatie met ‘radiation’. Ik denk dat bijna niemand om me heen zich druk maakt om straling in de lucht. En de meeste mensen die ik ken drinken gewoon gefilterd kraanwater. Lastiger is het met eten. Sommige mensen vertrouwen gewoon de overheid, en denken dat al het eten in de winkel veilig is. Anderen vertrouwen het niet en letten erg goed op waar het eten vandaan komt. Zelf wissel ik daar nog een beetje in. Soms vertrouw ik alles, soms ben ik alerter. Op het moment heb ik een fase dat ik zuivel zoveel mogelijk uit Hokkaido koop.

En verder merk je wel dat er wat op energie wordt bezuinigd. Veel fontijnen en roltrappen staan uit. En veel bedrijven en winkels hebben minder lampen standaard aan. Maar in sommige winkels merk je echt niks van die energiebezuiniging. In Don Quijote bijvoorbeeld, een winkel die echt alles verkoopt (echt alles!), hebben ze voor bijna elk product (ok, nu overdrijf ik) ook nog een tv-scherm staan met luide reclame voor het product. Je wordt bijna doof van de herrie van alle kanten en verblind door de beelden om je heen (klinkt eigenlijk wel als een plek om te ontwijken, maar ja wel handig zo’n winkel die alles verkoopt, en nog goedkoop ook).

Op het moment is er nog genoeg energie beschikbaar en zijn er geen black-outs. Maar de verwachting is dat er tijdens de zomer niet genoeg energie zal zijn voor de airco. Dat is iets waar veel mensen zich zorgen om maken. Ik heb de zomer nog niet meegemaakt, maar hoor behoorlijke gruwelverhalen over de vochtige hitte in Tokyo.  Veel bedrijven zijn vorige week overgegaan op andere werktijden, eerder beginnen en vroeg naar huis, waardoor er minder airco nodig is. En de overheid roept op ‘to dress down’ en om in de zomer dus geen pak te dragen. Die verandering heb ik nog niet gezien, maar het is ook nog niet zo warm.

Arnout is nu aan de kust in Iwate, dat is een van de plekken waar de tsunami veel schade heeft aangericht. Hij is met een groepje ouders en medewerkers van school 4 dagen daarnaartoe om te helpen met opruimen en schoonmaken. Arnout belde vanochtend vanuit de auto toen ze net in het gebied waren aangekomen. Hij vertelde dat het er echt bizar en indrukwekkend is. Het ene moment is alles nog normaal, en het volgende moment rijd je door een gebied waar gewoon alles is verdwenen.